به نام خدا
فناوري اطلاعات و ارتباطات در دادگستري استان قزوين
مقدمه :
حركت شتابان به سوي استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات در زمان حاضر چه در داخل و چه در خارج از كشور در عرصه هاي مختلف اجتماعي ، اقتصادي و سياسي بر كسي پوشيده نيست . اين صنعت تحولات سازماني عظيمي را در بخش مديريتي و خدمات رساني ايجاد كرده است و توسعه آن در دنياي امروز حلقه واسط همه فعاليتها در تمام سطوح است و مستندات طرح دولت الكترونيك و پيامد آن در همه واحدهاي دولتي نشان دهنده اهميت اين موضوع است.
امروزه بكار گيري ICT بمنظور ارائه خدمات بهتر و سريعتر و صحت و دقت در فرآيند امور و استفاده بهينه از امكانات موجود و صرفه جوئي در وقت ، دسترسي آسان به اطلاعات و تسريع در جمع آوري ، گردش ، پردازش و انتقال اطلاعات و داده ها بدون محدوديت مكاني و زماني،امري اجتناب ناپذير است.
.مضافا با توسعه سيستم ها و فناوري شبكه ، امكان جمع آوري و استفاده از اطلاعات همزمان با رخ دادن آنها فراهم گرديده است بطوريكه اطلاعات عملياتي سازمان در لحظه وقوع از طريق شبكه در اختيار مديران قرار مي گيرد و بسياري از مراحل ثبت دستي اطلاعات جاي خود را به روشهاي رايانه اي (اتوماسيون ) داده است. برخي از مراحل كاري كارمندان حذف گرديده و امكان مشاهده و نظارت بر عملكرد ها هموار گرديده و خطاها و مشكلات كاري غالبا قبل از وقوع قابل پيش بيني شده است و بطور كلي بسياري از فرآيندهاي دستي مكانيزه شده است .
استفاده از سيستم هاي اتوماسيون اداري (OAS) و سيستم هاي اطلاعاتي ارتباطات الكترونيكي (ECS)و سيستم هاي اطلاعاتي مديريت (MIS)و سيستم هاي اطلاعاتي كمكي در تصميم گيري (DSS)و سيستم هاي اطلاعاتي جامع و يكپارچه (ES)جملگي بخشي از ابزارهائي است كه در حال حاضر صنعت فناوري اطلاعات و ارتباطات در اختيار مديران امروز قرار داده است كه استفاده از آن موجب بهبود شاخص هاي مديريتي به منظور دستيابي به برنامه ريزي بهتر ، سازماندهي ، كنترل و نظارت به عملكردهاي سازمان گرديده است.
در حال حاضر نيز در راستاي اجراي برنامه هاي اول و دوم توسعه قضائي كشور و در راستاي اجراي دستورات و منويات رياست محترم قوه قضائيه و معاونت محترم حقوقي و توسعه قضائي اقدامات چشمگيري در جهت بكارگيري صنعت فناوري اطلاعات و ارتباطات در دادگستري هاي كل كشور و سازمانهاي وابسته به قوه قضائيه انجام پذيرفته كه دادگستري استان قزوين نيز به موازات ديگر استانها در جهت عملي ساختن اين مهم گام برداشته كه رئوس اين اقدامات عبارتند از:
رئوس فعاليتهاي دادگستري كل استان قزوين
عملكرد واحد آمار و انفورماتيك
1- راه اندازي واحد آمار و انفورماتيك
2- تشكيل شوراي فن آوري اطلاعات و ارتباطات
3- ايجاد شبكه محلي LAN و WAN
4- پياده سازي نرم افزار مديريت سيستم پرونده قضائي (CMS)
5- پياده سازي نرم افزار اتوماسيون اداري
6- راه اندازي پرتال دادگستري استان
7- راه اندازي اينترنت پرسرعت ADSL در مركز استان
1- راه اندازي واحد آمار و انفورماتيك :
اين واحد كه زير مجموعه معاونت برنامه ريزي و خدمات مديريت دادگستري كل بوده با بكارگيري يك نفركارشناس نرم افزار و دو نفراپراتور از سال 1377 فعاليت خود را عملا آغاز نموده است و همزمان اقدام به راه اندازي سيستم نرم افزاري موسوم به" پيشينه" به منظور ثبت رايانه اي پرونده ها نموده است در سال 1378 مقدمات ايجاد شبكه محلي LAN فراهم گرديده و تمامي شعبات دادگستري به رايانه مجهز شده و كليه امور دفتري تحت برنامه پيشينه قرار گرفته است . و چهار شهرستان ديگر استان نيز از سيستم نرم افزاري فوق الذكر استفاده كرده و مي نمايند .
هم اكنون اين واحد با بكارگيري 3 نفر كارشناس ويك اپراتور كليه امور مربوط به آمار و انفورماتيك و شبكه استان را پشتيباني مي كند . 2- تشكيل شوراي فناوري اطلاعات و ارتباطات :
در پي دستور رئيس قوه قضائيه مبني بر تشكيل شوراهاي فن آوري اطلاعات و ارتباطات دادگستري هاي سراسر كشور طبق بخشنامه شماره 4890/86/1 مورخه 30/4/86 شوراي فن آوري اطلاعات و ارتباطات در اين دادگستري تشكيل و با برگزاري اولين جلسه خود در تاريخ 28/5/86 رسما كار خود را آغاز كرده و ماهيانه حداقل يك جلسه برگزار مي كند كه هدف از تشكيل اين جلسات ارائه پيشرفت واحد در طول سال و اخذ تصميمات مقتضي و كارشناسي در خصوص طرحها و امور جاري واحد آمار و انفورماتيك و ارتقاء وضعيت موجود است.
3- ايجاد شبكه هاي محلي و گسترده LAN و WAN
در راستاي عملي ساختن پروژه مديريت پرونده هاي قضائي (CMS) و ايجاد زير ساخت هاي لازم براي اجراي آن شبكه هاي محلي در ساختمان مركزي دادگستري ، ساختمان دادگاه انقلاب ، ساختمان آموزش ، ساختمان شوراي حل اختلاف در مجموع با 12000 متر مربع زير بنا و نزديك 900 نود با نظارت اين واحد مطابق با استاندارد هاي روز پياده سازي گرديده است و شبكه هاي ساختمان دادگستري و دادسرا بوسيله فيبر نوري و مابقي ساختمان ها از طريق WIRELESS بهم مرتبط شده اند.
مضاف بر اعمال مذكور ارتباط شبكه رايانه اي استان قزوين بوسيله خطوط پرسرعت مخابراتي MPLS به شبكه رايانه قوه قضائيه به منظور دسترسي مستقيم مسئولان قوه قضائيه به اطلاعات ثبت شده در برنامه سيستم مديريت پرونده قضائي CMS برقرارگرديده است .
4- پياده سازي نرم افزار سيستم مديريت پرونده قضائي (CMS1) :
نظر به تغييرات و تحولات ايجاد شده در بخش ICT و استفاده از سيستمهاي جديد نرم افزاري متناسب وظايف دستگاه هاي قضائي و حذف سيستم پيشينه ، مقدمات اجراي سيستم مديريت پرونده قضائي (CMS) فراهم گرديده و از سال 1385 نرم افزار مذكور در مركز استان يعني دادگستري شهرستان قزوين ، دادسراي عمومي و دادگاه هاي تجديدنظر بطور كامل آموزش داده شده در حال اجرا است و تاكنون تعداد 73351 فقره پرونده در سيستم ثبت گرديده است و كليه دفاتر (انديكاتور ، ثبت عرايض ، دادنامه ، دفتر اوقات ، تجديد نظرو دفتر بازداشت شدگان ) مورد استفاده در شعب حذف شده و تمامي امور دفتر بصورت مكانيزه انجام مي گيرد .
لازم به ذكر است اين دادگستري با توجه به امكانات پيشرفته نرم افزاري در حال تامين كيوسكهاي مكانيزه اطلاع رساني مي باشد مضاف بر اينكه نسخه جديد نرم افزار ثبت پرونده CMS2 نيز در اين دادگستري نصب گرديد و پس از ارائه آموزش هاي توجيهي مورد بهره برداري كامل قرار گرفته است.

5- پياده سازي نرم افزار اتوماسيون ادار ي :
با وجود آنكه برنامه جامع اتوماسيون اداري و مالي توسط قوه قضائيه تا اين لحظه در اختيار اين دادگستري كل قرار نگرفته اما معاونت اداري – مالي با استفاده از نرم افزار هاي مرتبط با وظايف موجود، نظير پرسنلي (صدور احكام اداري ، برنامه حضور و غياب ) آمار ، محاكم (احصائيه ) و برنامه هاي مالي شامل اعتبارات ، سپرده ، حقوق ، بيمه ، انبارداري و اموال ، سيستم بازنشستگي ، تنظيم سند ، درآمد ، صندوق تعاون ، فروش تمبر ، ابلاغ ، بصورت 100درصد مكانيزه اداره مي شود .
6- راه اندازي پرتال دادگستري استان :
بنا به دستور معاونت محترم برنامه ريزي و توسعه قضائي قوه قضائيه و پابه پاي تمامي استانهاي كشور ، دادگستري كل استان قزوين نيز اقدام به طراحي پرتال اينترنتي نموده است اين پرتال در حال حاضر كارهاي نهائي خود را مي گذراند و به زودي قابل استفاده عموم مردم خواهد بود .
7- راه اندازي اينترنت پرسرعت ADSL در مركز استان:
در راستاي ارتقا سطح علمي و افزايش ضريب نفوذ اينترنت و به موازات آن آشنايي قضات و كارمندان به مسائل روز جامعه و همچنين دسترسي كاركنان به منابع تحقيقاتي ، سخت افزار و نرم افزار مورد نياز براي دسترسي كنترل شده اعضا به اينترنت پرسرعت ADSL خريداري نصب گرديده است و در آينده نزديك(پس از نصب firewall (قابل بهره برداري براي عموم پرسنل خواهد بود.